Mô hình cửa hàng tiện lợi WinMart+: 4 trụ cột thành công bán lẻ

Hành trình chuyển mình từ VinMart+ sang WinMart+ và hệ sinh thái WiN

Để hiểu rõ vị thế hiện tại của chuỗi cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini này, trước hết cần nhìn lại cuộc tái cấu trúc lịch sử định hình lại toàn bộ cục diện ngành bán lẻ hiện đại tại Việt Nam.

Cột mốc sáp nhập vào Tập đoàn Masan và cuộc tái định vị thương hiệu

Giai đoạn cuối năm 2019 đánh dấu một bước ngoặt lớn của thị trường bán lẻ Việt Nam khi Tập đoàn Vingroup chính thức chuyển giao toàn bộ mảng bán lẻ VinCommerce (bao gồm hệ thống siêu thị VinMart và chuỗi cửa hàng VinMart+) cho Tập đoàn Masan. Ngay sau khi tiếp quản, Masan đã không vội vã mở rộng quy mô mà tập trung toàn lực vào việc tái cấu trúc hệ thống, đóng cửa hàng trăm điểm bán hoạt động kém hiệu quả và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Từ năm 2022, chuỗi chính thức hoàn tất việc đổi tên thương hiệu từ VinMart+ sang WinMart+. Sự thay đổi này không đơn thuần là thay chữ V bằng chữ W trên biển hiệu, mà là sự thay đổi căn bản về triết lý kinh doanh: chuyển từ một chuỗi bán lẻ thuần túy sang mô hình tích hợp tiêu dùng - công nghệ. Cùng với đó, Masan cho ra mắt hệ sinh thái cửa hàng WiN (Life) - mô hình cửa hàng thế hệ mới với phong cách thiết kế hiện đại, quầy thanh toán trung tâm thông thoáng và tích hợp đa tiện ích đáp ứng trọn vẹn phong cách sống của người tiêu dùng thành thị.

Quy mô mạng lưới điểm bán và chiến lược phân hóa thị trường

Tính đến năm 2026, WinCommerce đã sở hữu quy mô vượt mốc 3.600 cửa hàng WinMart+ và siêu thị WinMart trên toàn quốc, vững vàng ở vị trí số một về độ phủ mạng lưới. Đằng sau sự bành trướng này là chiến lược phân hóa thị trường sắc bén với hai mô hình cửa hàng chuyên biệt:

• Mô hình WinMart+ Thành thị (WiN): Tập trung tại các khu đô thị lớn, chung cư cao cấp và trung tâm thành phố. Không gian mua sắm được thiết kế sang trọng, tối ưu trải nghiệm với danh mục thực phẩm tươi ngon thượng hạng, đồ sơ chế sẵn và các dịch vụ bổ trợ phục vụ giới văn phòng cùng các gia đình bận rộn.
• Mô hình WinMart+ Nông thôn (Rural): Chiến lược mũi nhọn hướng đến các vùng nông thôn, huyện lỵ và các đô thị cấp 2-3 nơi kênh bán lẻ hiện đại còn nhiều dư địa. Cửa hàng tập trung vào các mặt hàng nhu yếu phẩm thiết yếu hàng ngày, quy cách đóng gói hợp lý và mức giá cạnh tranh ngang ngửa chợ truyền thống để thay đổi dần thói quen của người tiêu dùng địa phương.

Giải mã 4 trụ cột tạo nên thành công của chuỗi WinMart+

Một chuỗi bán lẻ không thể tồn tại và liên tục báo lãi dương (EBITDA dương) chỉ dựa vào việc mở nhiều cửa hàng. Thành công của WinMart+ được nâng đỡ bởi 4 trụ cột chiến lược mang tính sống còn sau đây.

Chiến lược mạng lưới Point of Life len lỏi sâu vào các cụm dân cư

Trong khi các thương hiệu như cửa hàng tiện lợi Circle K hay chuỗi thức ăn nhanh thường cạnh tranh khốc liệt tại các ngã ba, ngã tư đắt đỏ thì WinMart+ lại chọn một hướng đi thực dụng hơn: trở thành điểm kết nối cuộc sống (Point of Life) phục vụ nhu cầu thường nhật của cư dân.

• Vị trí cự ly siêu gần: Các cửa hàng WinMart+ ưu tiên cắm rễ ngay tại tầng trệt của các tòa nhà chung cư cao tầng, các trục ngõ dân sinh đông đúc hoặc đối diện cổng các chợ dân sinh. Bán kính tiếp cận lý tưởng là dưới 500m, biến việc đi chợ của người dân thành thói quen chỉ mất 3 - 5 phút đi bộ.
• Diện tích sàn linh hoạt: Với quy mô trung bình dao động từ 60m2 đến 120m2, WinMart+ dễ dàng tìm kiếm mặt bằng và tối ưu hóa chi phí thuê trên doanh thu mỗi điểm bán, giảm thiểu áp lực tài chính so với các siêu thị lớn.

Lợi thế chuỗi cung ứng khép kín và nền tảng logistics nội bộ Supra

Một trong những điểm yếu lớn nhất của các đơn vị bán lẻ nhỏ lẻ là phụ thuộc vào mạng lưới nhà phân phối trung gian khiến giá vốn cao và rủi ro đứt gãy nguồn hàng. Masan đã giải quyết triệt để bài toán này bằng việc vận hành công ty con chuyên về logistics mang tên Supra.

• Ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn: Supra áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu bán hàng để tính toán lộ trình giao hàng tối ưu, đồng thời dự báo chính xác lượng hàng tiêu thụ theo ngày của từng cửa hàng. Điều này giúp giảm tỷ lệ hàng tồn ứ đọng và hạn chế tối đa tình trạng kệ hàng bị trống rỗng.
• Cắt giảm 10 - 15% chi phí logistics: Việc tự chủ hệ thống kho lạnh tổng và đội xe trung chuyển giúp Masan giảm từ 10% đến 15% chi phí vận tải trên mỗi đơn vị sản phẩm so với việc thuê đơn vị vận tải ngoài.
• Kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt: Nông sản sạch WinEco và thịt mát MeatDeli được bảo quản trong chuỗi cung ứng lạnh khép kín từ nơi sản xuất đến quầy kệ cửa hàng lúc 6 giờ sáng mỗi ngày, đảm bảo độ tươi mới tuyệt đối mà không cần sử dụng chất bảo quản.

Mô hình Mini-mall đa tiện ích gia tăng giá trị trên từng mét vuông

Mô hình Mini-mall là đòn bẩy chiến lược giúp WinMart+ gia tăng đáng kể doanh thu trên từng mét vuông diện tích mặt bằng thông qua việc tích hợp đa dịch vụ tại một điểm đến duy nhất (All-in-one):

• Tích hợp ẩm thực và đồ uống (F&B): Bố trí quầy kiosk đồ uống Phúc Long ngay bên trong cửa hàng giúp thu hút nhóm khách hàng trẻ tuổi, học sinh và dân văn phòng ghé mua cà phê, trà sữa mỗi sáng.
• Tích hợp dịch vụ tài chính: Quầy giao dịch số Techcombank cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch nộp, rút tiền, mở tài khoản ngân hàng nhanh chóng ngay trong lúc đi mua sắm thực phẩm.
• Tích hợp chăm sóc sức khỏe và viễn thông: Bổ sung quầy dược phẩm Phano cùng dịch vụ viễn thông di động, đáp ứng mọi nhu cầu thiết yếu hàng ngày chỉ trong một lần dừng chân.

Sự kết hợp này tạo ra cơ chế bán chéo sản phẩm mạnh mẽ, giúp nâng cao giá trị trung bình trên mỗi đơn hàng và tăng tần suất khách hàng quay trở lại cửa hàng trong tuần.

Danh mục hàng nhãn riêng và chương trình gắn kết hội viên WIN

Để tạo sự khác biệt trước các đối thủ cạnh tranh cùng phân khúc, WinCommerce đã xây dựng hai lợi thế cạnh tranh riêng biệt:

• Phát triển hàng nhãn riêng (Private Label): Các thương hiệu tự phát triển như WinMart Good, WinMart Home, WinMart Cook giúp chuỗi chủ động hoàn toàn về nguồn cung, kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng và mang đến mức giá thấp hơn thị trường từ 10% đến 20%, trong khi biên lợi nhuận gộp vẫn cao hơn các mặt hàng phân phối thông thường.
• Chương trình hội viên WIN gắn kết sâu sắc: Bằng cách đưa ra chính sách giảm giá trực tiếp 20% cho toàn bộ sản phẩm rau củ WinEco và thịt lợn mát MeatDeli, chuỗi đã thu hút hàng triệu hội viên thân thiết. Dữ liệu tiêu dùng thu thập từ mã hội viên giúp doanh nghiệp thấu hiểu giỏ hàng của từng nhóm khách, từ đó đưa ra các chương trình khuyến mãi trúng đích.

Cửa hàng tiện lợi WinMart+ kinh doanh những mặt hàng gì?

Khác biệt với các cửa hàng tiện lợi phong cách Nhật Bản hay Hàn Quốc tập trung vào mì ăn liền và đồ ăn nhanh dùng tại chỗ, cơ cấu sản phẩm của WinMart+ được tối ưu để thay thế một khu chợ mini cho các gia đình.

Nhóm thực phẩm tươi sống sạch và đồ ăn sơ chế trong ngày

Đây là nhóm hàng chủ lực định vị thương hiệu và tạo dựng lòng tin lớn nhất đối với các bà nội trợ và người tiêu dùng hiện đại:

• Rau củ quả WinEco chuẩn VietGAP: Toàn bộ rau ăn lá, củ quả tươi được trồng trong nhà kính và kiểm soát nghiêm ngặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đóng gói túi kín tiện dụng.
• Thịt lợn mát MeatDeli: Thịt lợn sạch áp dụng công nghệ thịt mát chuẩn châu Âu từ nhà máy chế biến, duy trì nhiệt độ bảo quản từ 0 đến 4 độ C giúp thịt giữ nguyên độ tươi ngon, dẻo mềm và an toàn vi sinh.
• Thực phẩm sơ chế sẵn (Ready To Cook): Các khay canh sườn, cá kho, gà ướp sẵn gia vị chỉ cần mở gói và nấu trong 15 phút, giải quyết hoàn hảo bài toán nấu nướng của những người bận rộn.

Nhóm hàng tiêu dùng nhanh thực phẩm khô và đồ dùng thiết yếu

Nhóm hàng này đảm bảo khách hàng có thể tìm thấy mọi nhu yếu phẩm cơ bản phục vụ sinh hoạt thường ngày mà không cần ghé thêm bất kỳ cửa hàng tạp hóa nào khác:

• Thực phẩm khô đóng gói: Các loại mì gói, phở ăn liền, gia vị mắm muối, dầu ăn, gạo, đồ hộp dinh dưỡng đến từ các thương hiệu uy tín trong và ngoài nước.
• Đồ ăn vặt và nước giải khát: Snack khoai tây, bánh kẹo, các loại hạt dinh dưỡng, sữa chua, sữa tươi cùng tủ mát chứa đầy đủ nước ngọt, nước khoáng và các loại bia giải khát.
• Hóa mỹ phẩm chăm sóc cá nhân và gia đình: Dầu gội, kem đánh răng, xà phòng, nước lau sàn, nước rửa chén và các vật dụng nhà bếp tiện ích.

Nhóm hàng nhãn riêng chất lượng cao với giá thành cạnh tranh

Hàng nhãn riêng của WinMart+ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trên các quầy kệ nhờ mức giá vô cùng hấp dẫn cùng chất lượng đồng đều:

• Gạo Ngọc Nương: Các dòng gạo thơm đặc sản miền Tây được đóng túi 5kg, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, không chất tẩy trắng hay hương liệu nhân tạo.
• WinMart Home và WinMart Care: Khăn giấy, giấy vệ sinh cuộn, nước giặt xả và túi rác tự hủy sinh học với mức giá rẻ hơn đáng kể so với các nhãn hàng đa quốc gia.
• WinMart Good và WinMart Cook: Đồ hộp cá ngừ, hạt điều rang muối, trái cây sấy khô giòn rụm phục vụ nhu cầu nhâm nhi văn phòng hoặc làm quà biếu nhỏ gọn.

Chính sách nhượng quyền WinMart+ và cơ hội cho nhà đầu tư bán lẻ

Bên cạnh việc tự phát triển điểm bán, WinCommerce đã mở rộng mạng lưới với chương trình nhượng quyền thương hiệu dành cho các cá nhân, doanh nghiệp sở hữu mặt bằng tiềm năng.

Điều kiện tham gia và quy trình 5 bước nhượng quyền WinMart+

Để trở thành đối tác nhượng quyền của chuỗi, mặt bằng của nhà đầu tư phải vượt qua các tiêu chuẩn khắt khe về vị trí kinh doanh: diện tích mặt sàn tối thiểu từ 80m2 đến 100m2, mặt tiền rộng trên 5m, nằm trên các trục đường có mật độ dân cư cao và đảm bảo chỗ đỗ xe thuận tiện. Quy trình gia nhập hệ thống được thực hiện qua 5 bước bài bản sau:

• Bước 1 - Đăng ký thông tin: Nhà đầu tư gửi thông tin cá nhân và thông số mặt bằng qua cổng thông tin chính thức của WinCommerce để tiếp nhận hồ sơ sơ bộ.
• Bước 2 - Thẩm định mặt bằng: Đội ngũ chuyên gia thị trường của WinMart+ trực tiếp khảo sát thực địa, đánh giá lưu lượng người qua lại, phân tích đối thủ xung quanh và lập bảng dự báo doanh thu.
• Bước 3 - Ký kết hợp đồng: Hai bên thống nhất các điều khoản pháp lý, tỷ lệ chia sẻ doanh thu và mức phí nhượng quyền theo quy định của chuỗi.
• Bước 4 - Thi công và đào tạo: Đơn vị nhượng quyền hỗ trợ thiết kế không gian theo quy chuẩn nhận diện chung, lắp đặt quầy kệ, kết nối hệ thống phần mềm và tổ chức đào tạo bài bản cho nhân viên thu ngân, quản lý cửa hàng.
• Bước 5 - Nhập hàng và khai trương: Đưa hàng hóa lên kệ theo sơ đồ chuẩn, triển khai các chương trình khuyến mãi kích cầu và chính thức đưa cửa hàng vào vận hành thương mại.

Cân nhắc giữa mở cửa hàng nhượng quyền và tự kinh doanh cửa hàng tiện lợi độc lập

Trước khi đưa ra quyết định rót vốn và xác định mô hình kinh doanh cửa hàng tiện lợi, nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng bài toán chi phí cơ hội giữa hai hình thức kinh doanh bán lẻ phổ biến hiện nay:

3 bài học quản trị bán lẻ thực chiến từ thành công của WinMart+

Dù sở hữu quy mô một cửa hàng tạp hóa gia đình hay một chuỗi siêu thị mini độc lập, các chủ shop hoàn toàn có thể chắt lọc những tư duy quản trị cốt lõi từ thành công của WinMart+ làm bí quyết kinh doanh cửa hàng tiện lợi để áp dụng vào mô hình của mình.

Quản trị hạn sử dụng và kiểm soát tỷ lệ hao hụt hàng tươi sống

Hàng tươi sống như rau củ, trái cây, thịt cá là vũ khí sắc bén giúp thu hút khách ghé cửa hàng mỗi ngày, nhưng cũng chính là nơi nuốt trọn lợi nhuận nếu xảy ra tình trạng thối hỏng, dập nát:

• Nguyên tắc nhập hàng theo chu kỳ tiêu thụ: Tuyệt đối không nhập đều đặn một lượng hàng giống nhau cho tất cả các ngày trong tuần. Hãy giảm sản lượng nhập vào các ngày thứ Hai, thứ Ba (khi người dân có xu hướng ăn đồ ăn thừa từ cuối tuần) và tăng mạnh lượng nhập tươi vào chiều thứ Sáu cùng sáng thứ Bảy, Chủ nhật.
• Áp dụng triệt để nguyên tắc FIFO và FEFO: Khi nhân viên xếp hàng mới về lên kệ, bắt buộc phải đưa hàng mới vào phía sau hoặc phía dưới, đẩy các sản phẩm có hạn sử dụng ngắn hơn ra phía trước tầm mắt của người mua (Hết hạn trước - Xuất trước).
• Thiết lập khung giờ xả hàng thu hồi vốn: Học hỏi chiến lược của WinMart+, các cửa hàng nhỏ nên triển khai chính sách giảm giá 20% đến 30% cho toàn bộ rau củ, thực phẩm tươi sống sau 19h00 hàng ngày. Mục tiêu không phải là kiếm lời từ mớ rau đó mà là thu hồi tối đa tiền vốn lưu động, tránh việc phải vứt bỏ sản phẩm vào ngày hôm sau.

Tối ưu sơ đồ trưng bày quầy kệ gia tăng doanh thu trên mét vuông

Cách sắp xếp hàng hóa trên quầy kệ không phải để cho đẹp mắt mà là một nghệ thuật tâm lý học kích thích hành vi chi tiêu của khách hàng:

• Bố trí luồng di chuyển bắt buộc (Customer Flow): Hãy đặt các mặt hàng nhu yếu phẩm bắt buộc phải dùng (nước mắm, bột ngọt, đường, dầu ăn, gạo) ở vị trí sâu nhất trong cửa hàng. Khách hàng buộc phải đi qua các dãy kệ trưng bày bánh kẹo, đồ uống và đồ gia dụng bắt mắt trước khi lấy được món đồ họ cần, từ đó nảy sinh nhu cầu mua sắm ngoài dự tính.
• Khoảng cách lối đi đạt chuẩn: Duy trì khoảng cách lối đi giữa các quầy kệ tối thiểu từ 0,9m đến 1,2m. Khoảng cách này vừa đủ để hai người đi ngược chiều có thể tránh nhau dễ dàng mà không bị va chạm giỏ hàng, tạo cảm giác thoải mái khi nán lại xem sản phẩm.
• Khai thác triệt để vị trí vàng tại quầy thu ngân: Khu vực tính tiền là nơi khách hàng phải đứng chờ đợi từ 1 đến 3 phút. Đây là vị trí đắt giá nhất để trưng bày các mặt hàng nhỏ có giá trị thấp như kẹo cao su, thanh socola, bật lửa, khẩu trang y tế hay các món ăn vặt nhỏ giọt. Tỷ lệ khách tiện tay bỏ thêm vào giỏ hàng tại đây có thể đóng góp tới 10% tổng lợi nhuận của cửa hàng.

Tự động hóa quản lý tồn kho và xây dựng tệp khách hàng thân thiết

Nhiều chủ tiệm bán lẻ truyền thống vẫn giữ thói quen ước lượng tồn kho bằng mắt và ghi chép sổ tay hoặc dùng máy tính bỏ túi. Khi quy mô cửa hàng vượt mốc 1.000 mã vạch sản phẩm (SKU), cách làm này chắc chắn sẽ dẫn đến thất thoát hàng hóa nghiêm trọng do gian lận nội bộ hoặc nhầm lẫn giá cả:

• Quản trị tồn kho bằng mã vạch theo thời gian thực: Thông qua phần mềm quản lý tạp hóa, việc số hóa toàn bộ danh mục hàng hóa bằng công nghệ quét mã vạch giúp quá trình thanh toán diễn ra chỉ trong vài giây, giảm thiểu sai sót trả lại tiền thừa và tự động trừ kho tức thì. Chủ tiệm chỉ cần mở báo cáo là biết chính xác mặt hàng nào đang bán chạy để nhập thêm, mặt hàng nào tồn lâu để lên kế hoạch giảm giá giải phóng vốn.
• Mô hình tích điểm gắn kết cư dân lân cận: Không cần đến những hệ thống đồ sộ như hội viên WIN, các cửa hàng nhỏ hoàn toàn có thể tạo chương trình khách hàng thân thiết đơn giản bằng cách lưu số điện thoại khách hàng. Áp dụng cơ chế tích lũy 1% giá trị đơn hàng để trừ vào các lần mua sau, hoặc gửi tin nhắn chúc mừng kèm phiếu giảm giá nhân dịp sinh nhật khách quen. Sự chăm sóc chu đáo mang tính cá nhân này chính là vũ khí độc quyền mà các chuỗi siêu thị lớn khó lòng cạnh tranh lại với các tiệm bán lẻ địa phương.

Thành công của WinMart+ khẳng định một chân lý trong bán lẻ: quy mô chỉ phát huy sức mạnh khi đi kèm chuỗi cung ứng tối ưu và quản trị tinh gọn. Đối với các chủ cửa hàng độc lập, bạn không cần phải lao vào cuộc đua mở chuỗi tốn kém. Bằng cách tận dụng lợi thế gần gũi, phục vụ tận tâm và áp dụng bài học kiểm soát hàng tươi sống cùng tối ưu quầy kệ, bạn hoàn toàn có thể xây dựng một điểm bán sinh lời bền vững ngay tại khu dân cư của mình.