Trọn bộ phần mềm và giải pháp hóa đơn điện tử miễn phí đến hết 2028 Xem chi tiết
Cách tạo và quản lý sản phẩm biến thể trên pos theo màu và kích thước

Cách tạo và quản lý sản phẩm biến thể trên pos theo màu và kích thước

Vận hành bán hàng 17/11/2026 16 phút đọc POS365 4

Kinh doanh hàng nhiều màu sắc, kích cỡ nhưng tạo rời từng món hoặc gộp một mã rất dễ làm rối màn hình thu ngân và lệch kho. Tạo chuẩn sản phẩm biến thể trên POS giúp chủ cửa hàng gom các màu sắc, kích cỡ vào chung một mã sản phẩm gốc để bán nhanh. Bài viết dưới đây hướng dẫn cách tạo biến thể, tách giá theo size và đổi trả tại quầy.

Tại sao tạo sai cấu trúc màu và kích thước trên POS gây lệch tồn kho?

Khi đưa mặt hàng thời trang, giày dép lên máy tính tiền, nhiều chủ cửa hàng thường tạo rời từng màu, từng size thành các món độc lập hoặc gộp chung vào một mã đồng giá. Cả hai cách làm này đều khiến quầy thu ngân và sổ kho rối loạn sau vài đợt nhập hàng.

Thiết lập sai cấu trúc sản phẩm biến thể trên POS gây ra ba hệ lụy trực tiếp:

  • Rối loạn màn hình bán hàng và lệch tồn kho từng mẫu: Tạo rời từng màu, từng size thành các mã hàng độc lập làm màn hình thu ngân ngập hàng nghìn ô sản phẩm. Ngược lại, gộp chung một mã đồng giá khiến máy POS báo áo sơ mi còn 15 chiếc nhưng khi khách hỏi màu đen size L thì trong kho chỉ toàn màu trắng size S.
  • Sai lệch giá vốn trên sổ kế toán: Xưởng may thường thu thêm 15.000đ đến 30.000đ cho size lớn như XXL, 3XL. Từ ngày 01/01/2026, chế độ kế toán hộ kinh doanh áp dụng theo Thông tư 152/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC) gồm 7 mẫu sổ từ Mẫu số S1a-HKD đến S3a-HKD mở theo phương pháp tính thuế, trong đó Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2d-HKD) đòi hỏi theo dõi đúng nhập - xuất - tồn và đơn giá từng quy cách nên gộp mã sẽ làm sai giá vốn.
  • Rủi ro sai quy cách trên hóa đơn điện tử: Từ ngày 01/07/2026, việc phát hành hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền thực hiện theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, yêu cầu tên hàng, quy cách và đơn giá trên POS khớp với dữ liệu truyền lên cơ quan thuế. Nếu gộp mã mà thu thêm tiền size lớn tại quầy, hóa đơn sẽ sai đơn giá.

Phân biệt biến thể màu và size với đơn vị quy đổi trên phần mềm POS

Trên các phần mềm quản lý bán hàng tốt nhất hiện nay, sản phẩm có nhiều màu sắc, kích cỡ được quản lý theo 3 cấp: Sản phẩm gốc (tên chung của mẫu hàng), Thuộc tính (màu sắc, kích cỡ) và Biến thể con (từng mẫu màu, size cụ thể để tính tồn kho và giá bán). Nhờ đó, thu ngân chỉ cần bấm vào một mã gốc để chọn màu, size và trừ đúng tồn kho.

Khi tạo sản phẩm có nhiều màu sắc và kích thước, tổng số mã biến thể con được tính theo công thức:

Tổng số biến thể con = Số giá trị Màu sắc x Số giá trị Kích thước x Số thuộc tính phụ

Ví dụ minh họa: Mẫu áo khoác có 4 màu và 5 kích cỡ (S, M, L, XL, XXL) sinh ra 4 x 5 = 20 biến thể con. Để không nhầm giữa biến thể màu, size với đơn vị quy đổi hay tùy chọn pha chế, bạn hãy đối chiếu bảng sau:

Cách tạo trên POSCách trừ tồn khoNgành hàng áp dụng phổ biếnVí dụ thực tếHậu quả nếu chọn sai cách tạo
Sản phẩm biến thể
(Màu sắc, Kích cỡ, Dung tích)
Mỗi biến thể con có số lượng tồn kho, mã SKU, mã vạch và giá vốn riêng.Thời trang, giày dép, mỹ phẩm, phụ kiện, chăn ga.Mã gốc: Áo Polo nam.
Biến thể: Đen - M, Trắng - L.
Nhập nhầm sang Đơn vị quy đổi khiến máy tự nhân chia tồn kho giữa size S và L.
Đơn vị tính quy đổi
(Thùng, Lốc, Hộp, Chiếc)
Các đơn vị lớn và nhỏ cùng trừ chung từ một tổng tồn kho gốc theo tỷ lệ cố định.Tạp hóa, siêu thị mini, vật liệu xây dựng.Đơn vị gốc: Lon.
Quy đổi: Lốc (6 lon), Thùng (24 lon).
Tạo Thùng và Lon thành 2 biến thể rời khiến khi bán 1 thùng máy không trừ 24 lon lẻ.
Tùy chọn gọi món pha chế
(Size ly, Topping, Đá, Đường)
Trừ theo định lượng nguyên liệu pha chế chứ không trừ tồn kho thành phẩm.Quán trà sữa, cà phê, nhà hàng ăn uống.Món: Trà sữa ô long.
Tùy chọn: Size L, Thêm trân châu.
Tạo mức đường, đá thành biến thể bán lẻ làm cửa hàng phải nhập số lượng tồn kho giả cho từng mức đá.

Để danh mục hàng hóa gọn gàng và dễ tìm kiếm, bạn cần lưu ý hai nguyên tắc khi chọn thuộc tính sau:

  • Chỉ chọn từ 2 đến 3 nhóm thuộc tính chính: Bạn chỉ nên chọn các đặc điểm cần theo dõi tồn kho và giá bán riêng như Màu sắc, Kích cỡ hoặc Dung tích. Nếu đưa thêm chi tiết phụ như Kiểu cổ áo vào thuộc tính, phần mềm sẽ tạo ra hàng trăm mã hàng dư thừa không có sản phẩm thực tế.
  • Tách mã sản phẩm gốc riêng cho mẫu khác kiểu dáng: Với áo thun tay ngắn và tay dài, bạn nên tạo hai sản phẩm gốc riêng thay vì gộp chung rồi thêm thuộc tính Kiểu tay. Cách này giúp danh sách biến thể của mỗi sản phẩm chỉ gọn trong 10 đến 20 dòng, rất dễ kiểm kho.

Quy trình 4 bước tạo sản phẩm biến thể trên POS chuẩn xác tại quầy

Nắm vững cách tạo biến thể sản phẩm trên POS giúp bạn thiết lập xong mẫu hàng có hàng chục màu và size trong 2 phút. Dưới đây là 4 bước chuẩn từ lúc khai báo mã gốc đến khi in tem dán lên sản phẩm.

Bước 1: Khởi tạo sản phẩm gốc và chọn nhóm danh mục hàng hóa

Bước đầu tiên là nhập thông tin chung cho sản phẩm gốc trước khi thêm các màu sắc và kích cỡ chi tiết. Tại màn hình thêm mới hàng hóa, bạn điền hai thông tin sau:

  • Đặt tên sản phẩm gốc ngắn gọn theo tên mẫu chung: Bạn chỉ nhập tên chung như Áo sơ mi nam Oxford mà không gõ kèm màu trắng hay size M vào ô tên gốc. Hệ thống sẽ tự ghép tên gốc với thuộc tính ở bước sau để hiển thị tên đầy đủ trên hóa đơn.
  • Chọn nhóm hàng và nhập giá vốn, giá bán chung: Bạn chọn nhóm danh mục và điền mức giá vốn, giá bán phổ biến nhất của mẫu hàng đó. Phần mềm sẽ tự động áp dụng mức giá này cho toàn bộ các biến thể con bên dưới, giúp bạn không phải nhập lại giá cho từng dòng.

Bước 2: Khai báo nhóm thuộc tính màu sắc, kích thước và chất liệu

Tiếp theo, bạn thêm các thuộc tính màu sắc, kích cỡ để phần mềm tự động tạo danh sách các sản phẩm biến thể. Để quản lý sản phẩm nhiều màu và kích thước đồng bộ, bạn thực hiện như sau:

  • Chọn tên nhóm thuộc tính thống nhất toàn cửa hàng: Bạn chọn thuộc tính chuẩn như Màu sắc, Kích thước hoặc Dung tích có sẵn trên hệ thống. Bạn cần thống nhất một tên thuộc tính duy nhất, tránh việc nhân viên ca sáng đặt tên là Size còn ca chiều lại tạo mới là Kích cỡ làm dữ liệu báo cáo bị tách rời.
  • Nhập các màu sắc và kích cỡ cách nhau bằng phím Enter: Tại ô Màu sắc, bạn gõ Trắng, Đen, Xanh rồi nhấn Enter sau mỗi từ; tại ô Kích thước bạn gõ S, M, L, XXL. Phần mềm POS sẽ tự động ghép từng màu với từng kích cỡ để tạo ra danh sách đầy đủ các biến thể con.

Bước 3: Kiểm tra danh sách biến thể con và tách giá theo kích cỡ

Khi danh sách biến thể hiện ra, bạn cần kiểm tra lại những màu và size thực tế có nhập về kho, đồng thời điều chỉnh giá cho các size chênh lệch trước khi lưu. Đây là bước quan trọng để số liệu sổ kho khớp với hàng thực tế:

  • Xóa các mẫu màu và size không nhập hàng: Nếu nhà cung cấp chỉ giao màu Trắng size S, M, L mà không có XXL, bạn bấm xóa ngay dòng Trắng - XXL trên danh sách xem trước. Thao tác này giúp loại bỏ những mã hàng không có tồn kho thực tế gây rối mắt.
  • Sửa riêng giá vốn và giá bán cho size ngoại cỡ: Tại dòng XXL có giá nhập cao hơn, bạn sửa trực tiếp cột Giá vốn và Giá bán của riêng dòng đó. Việc tách giá giúp ghi nhận đúng vào Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2d-HKD) theo Thông tư 152/2025/TT-BTC và xuất chuẩn đơn giá hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Ví dụ minh họa: Bảng dưới đây thể hiện danh sách biến thể của mẫu Áo Polo nam có tách riêng giá vốn và giá bán cho size XXL trên POS:

Mã sản phẩm gốcTên biến thể (Màu - Size)Mã SKU biến thể conMã vạch tem nhiệtGiá vốn tách theo sizeGiá bánTồn đầu kỳ
PL-NAM01Áo Polo Nam - Đen - MPL-NAM01-DEN-M8936000101011120.000đ250.000đ25 chiếc
PL-NAM01Áo Polo Nam - Đen - LPL-NAM01-DEN-L8936000101028120.000đ250.000đ30 chiếc
PL-NAM01Áo Polo Nam - Đen - XXLPL-NAM01-DEN-XXL8936000101035140.000đ280.000đ10 chiếc
PL-NAM01Áo Polo Nam - Trắng - MPL-NAM01-TRG-M8936000101042120.000đ250.000đ20 chiếc
PL-NAM01Áo Polo Nam - Trắng - XXLPL-NAM01-TRG-XXL8936000101059140.000đ280.000đ8 chiếc

Bước 4: Gán mã SKU, in tem mã vạch riêng và nhập tồn kho đầu kỳ

Bước cuối cùng là đặt mã quản lý và dán tem lên sản phẩm trước khi trưng bày lên kệ. Bạn cần nắm rõ cách phân biệt mã SKU và mã vạch để điền chính xác hai thông tin này:

  • Tạo mã SKU theo màu và size để đọc nhanh bằng mắt: Mỗi biến thể con được gán mã SKU nội bộ ghép từ mã gốc kèm chữ viết tắt của màu và size như PL-NAM01-DEN-M. Nhờ vậy, nhân viên kho nhìn mã chữ trên phiếu xuất là biết ngay cần lấy áo màu gì, size nào.
  • Quét mã vạch sẵn có hoặc in tem mã vạch cho từng biến thể: Nếu mỹ phẩm đã có mã vạch riêng trên từng hộp màu, bạn chỉ cần quét thẳng vào ô Mã vạch. Với quần áo chưa có tem, bạn để phần mềm tự sinh mã vạch riêng cho từng dòng, nhập tồn đầu kỳ rồi in tem nhiệt dán lên mác áo.

Cách xử lý nghiệp vụ đổi màu và kích thước tại quầy không lệch kho

Dù đã tạo biến thể chuẩn từ đầu, tồn kho theo size và màu vẫn dễ bị lệch sau vài tuần bán hàng. Khi khách ra quầy đổi từ size S sang size M hoặc đổi màu Trắng sang Đen đồng giá, nhiều thu ngân thấy không chênh tiền két nên tự ý cất áo size S lên kệ và đưa áo size M cho khách mà không bấm máy POS.

Việc tự đổi hàng ngoài hệ thống khiến phần mềm báo âm kho ở size bán chạy nhưng lại báo còn hàng ảo ở size khách vừa trả. Để khắc phục, cửa hàng cần thực hiện đúng 4 bước đổi size và màu tại quầy trong 30 giây sau:

  • Bước 1 - Tra cứu hóa đơn gốc trên màn hình thu ngân: Thu ngân quét mã vạch trên hóa đơn giấy hoặc nhập số điện thoại khách hàng vào ô tìm đơn trên POS. Thao tác này giúp xác nhận đúng thời gian mua, mức giá đã tính và đúng biến thể khách đã nhận.
  • Bước 2 - Chọn Đổi trả hàng để cộng lại tồn kho biến thể cũ: Nhân viên bấm nút Đổi trả hàng ngay trên đơn gốc và chọn đúng biến thể khách trả lại như Áo sơ mi Trắng - Size S. Hệ thống POS sẽ tự cộng trả lại 1 chiếc vào tồn kho của mã Trắng - Size S.
  • Bước 3 - Quét mã vạch biến thể màu hoặc size mới giao cho khách: Thu ngân quét mã vạch trên tem của sản phẩm mới mà khách muốn lấy như Áo sơ mi Đen - Size M hoặc XXL. Phần mềm lập tức trừ 1 chiếc ở tồn kho biến thể mới và tự tính tiền bù trừ bằng 0đ nếu ngang giá hoặc báo số tiền thu thêm nếu lên size lớn.
  • Bước 4 - Lưu chứng từ đồng bộ sổ kế toán và hóa đơn điện tử: Khi hoàn tất phiếu đổi, biến động của hai biến thể được cập nhật thẳng vào Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2d-HKD) theo Thông tư 152/2025/TT-BTC. Nếu có điều chỉnh đơn giá hoặc quy cách trên hóa đơn điện tử máy tính tiền, hệ thống cũng ghi nhận đúng Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC.

Quản lý hàng hóa nhiều màu sắc và kích cỡ dễ dàng trên phần mềm POS365

Để giúp chủ cửa hàng thời trang, giày dép, mỹ phẩm tránh tình trạng rối loạn mã hàng, phần mềm quản lý bán hàng POS365 cung cấp tính năng tạo và phân loại sản phẩm theo màu sắc, kích cỡ rất dễ sử dụng. Chủ cửa hàng có thể kiểm soát hàng nghìn mẫu hàng cùng số liệu kế toán, thuế ngay trên một hệ thống:

  • Tạo nhanh biến thể màu, size và nhập dữ liệu qua Excel: POS365 cho phép tạo không giới hạn sản phẩm, nhóm hàng, màu, size, thuộc tính và thiết lập nhiều bảng giá. Bạn có thể tạo trực tiếp danh sách sản phẩm biến thể trên màn hình hoặc tải danh mục hàng hóa lên qua file Excel nhanh chóng.
  • Tự động sinh mã vạch, in tem nhiệt và đổi trả theo số điện thoại: Hệ thống tự tạo mã vạch riêng cho từng biến thể, kết nối máy in tem nhãn và quét mã tính tiền nhanh tại quầy. Khi khách đổi màu hoặc size, thu ngân chỉ cần tra cứu lịch sử mua hàng theo số điện thoại để đổi trả, hoàn tiền trong vài giây.
  • Đồng bộ tồn kho nhiều chi nhánh và bán mượt khi mất mạng: Mọi giao dịch nhập - xuất - tồn, điều chuyển kho và kiểm kho bằng mã vạch/QR đều cập nhật thời gian thực kèm cảnh báo sắp hết hàng. Cửa hàng vẫn tạo đơn, tính tiền mượt mà khi mất Internet và tự đồng bộ lại khi có mạng.
  • Tích hợp miễn phí 7 mẫu sổ kế toán Thông tư 152/2025/TT-BTC và Thuế số: Mọi gói POS365 đều tích hợp miễn phí đủ 7 mẫu sổ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC (Mẫu số S1a-HKD đến S3a-HKD) và tự lập tờ khai thuế gửi thẳng cơ quan thuế. Phần mềm kết nối sẵn hóa đơn điện tử máy tính tiền VNPAY-Invoice, chữ ký số VNPAY-CA HSM và VNPAY-TVAN.

⚡ TỐI ƯU QUẢN LÝ TỒN KHO MÀU - SIZE & NHẬN BỘ GIẢI PHÁP THUẾ SỐ 0 ĐỒNG

Chủ cửa hàng được dùng phần mềm quản lý bán hàng POS365 miễn phí đến hết ngày 31/12/2028 khi đăng ký đồng thời VNPAY-QR (chủ động chọn dùng, miễn phí giao dịch VNPAY-QR cho đơn dưới 200.000đ, kèm bộ giải pháp Thuế số 0 đồng gồm VNPAY-Invoice, chữ ký số VNPAY-CA HSM và VNPAY-TVAN).

Bạn cũng có thể chọn gói "Mua 1 tặng 1" (24 tháng chỉ 1.950.000đ) hoặc "Mua 2 dùng 4" (48 tháng chỉ 3.900.000đ), tặng 10.000 - 20.000 hóa đơn điện tử và chữ ký số đến hết 31/12/2028.

Mọi gói đều tích hợp miễn phí công cụ lập tờ khai thuế và đủ 7 mẫu sổ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC. Gọi ngay hotline 1900 4515, bấm "Gọi lại cho tôi" hoặc nhắn Zalo ở góc màn hình để nhận hỗ trợ!

Câu hỏi thường gặp khi tạo sản phẩm biến thể trên POS

Khi thiết lập danh mục sản phẩm có nhiều màu sắc và kích cỡ, chủ cửa hàng thường băn khoăn về cách thêm mẫu mới hoặc đặt giá theo kích cỡ. Dưới đây là giải đáp cho 3 câu hỏi phổ biến nhất:

Đã tạo sản phẩm gốc trên POS thì có thêm màu và size mới được không?

Có, bạn hoàn toàn bổ sung được màu sắc hoặc kích cỡ mới cho mã sản phẩm gốc đang bán bất cứ lúc nào. Bạn chỉ cần mở mục chỉnh sửa sản phẩm gốc trên POS và gõ thêm màu sắc hoặc kích cỡ mới như màu Xanh rêu hoặc size 3XL, hệ thống sẽ tự tạo thêm biến thể con mới mà không ảnh hưởng đến tồn kho của các size cũ.

Các biến thể khác size trong cùng mã gốc có đặt khác giá được không?

Có, phần mềm POS hỗ trợ cài đặt giá vốn và giá bán riêng cho từng dòng biến thể con trong cùng một mã sản phẩm gốc. Ngay trên danh sách biến thể, bạn chỉ cần sửa lại giá nhập và giá bán riêng cho các size lớn như XXL, 3XL để thu ngân quét mã tính đúng tiền và ghi nhận chuẩn lợi nhuận.

Một sản phẩm biến thể trên POS nên tạo tối đa mấy nhóm thuộc tính?

Chủ cửa hàng chỉ nên tạo tối đa từ 2 đến 3 nhóm thuộc tính chính (như Màu sắc, Kích thước hoặc Dung tích) cho một sản phẩm biến thể trên POS. Giới hạn này giúp số lượng mã biến thể con luôn sát với kho hàng thực tế, giữ màn hình thu ngân gọn gàng và tránh tạo ra hàng trăm mã hàng dư thừa.

Để quản lý chặt mặt hàng nhiều màu sắc và kích thước, bạn hãy thiết lập chuẩn cấu trúc sản phẩm gốc và biến thể con ngay từ đợt nhập hàng đầu tiên, đồng thời tách rõ giá vốn cho các size chênh giá. Kết hợp dán tem mã vạch riêng cho từng biến thể và bắt buộc quét mã qua máy POS mỗi khi khách đổi trả size sẽ giúp kho hàng luôn khớp thực tế, đảm bảo số liệu chuẩn xác cho sổ kế toán và hóa đơn điện tử.

Chia sẻ:

Bài viết liên quan

Các bài viết cùng danh mục bạn có thể quan tâm.

Bộ giải pháp POS365

Đề nghị nhập chính xác thông tin để POS365 có thể liên hệ và hỗ trợ anh/chị sử dụng phần mềm.
Xin cảm ơn!
Chat Zalo Gọi lại cho tôi
Kết nối qua Zalo OA

Hỗ trợ khách hàng POS365 — 24/7

Mã QR Zalo Official Account POS365

Mở ứng dụng Zalo trên điện thoại,
chọn Quét mã QR để kết nối.