Tại sao chủ quán bida cần làm rõ chính sách lương và hoa hồng?
Thực trạng tại rất nhiều câu lạc bộ bida hiện nay là Marker sống dựa vào "Tiền Tip" của khách là chính. Việc quản lý nhân viên quán bida theo cách này vô hình trung dẫn đến nhiều hệ lụy trong khâu vận hành. Việc xây dựng một chính sách lương cứng kết hợp hoa hồng rõ ràng là giải pháp cốt lõi mang lại những lợi ích thiết thực sau:
- Xóa bỏ tình trạng phục vụ phân biệt đối xử: Khi quá phụ thuộc vào tiền tip, nhân viên dễ sinh tâm lý chỉ tập trung chăm sóc khách sộp, khách quen mà lơ là khách vãng lai, học sinh sinh viên. Mức thu nhập ổn định từ quán giúp họ phục vụ nhiệt tình và đồng đều mọi đối tượng khách hàng.
- Kích thích chủ động bán chéo (Cross-selling): Nếu không có hoa hồng, marker thường lười dọn bàn, không chủ động mời khách gọi thêm nước uống hay đồ ăn vặt vì nghĩ "bán thêm cũng chẳng được đồng nào vào túi mình". Khi có chiết khấu, họ sẽ tự giác biến thành "nhân viên bán hàng" chuyên nghiệp.
- Tăng vọt doanh thu F&B: Khi marker tích cực quan tâm, châm nước, mời mọc khách dùng thêm dịch vụ, doanh thu từ các mảng phụ trợ (đồ uống, thức ăn, thuốc lá, vệ sinh cơ) của quán bida sẽ tăng lên đáng kể.
- Giữ chân nhân tài, giảm tỷ lệ nghỉ việc: Một chính sách thu nhập công bằng, rõ ràng theo năng lực sẽ tạo động lực làm việc lớn, giúp chủ quán giữ chân được những marker ngoan, thạo việc, tránh tình trạng nhân sự ra vào liên tục.
3 Mô hình trả lương cho Marker bida phổ biến nhất hiện nay
Mỗi câu lạc bộ bida sẽ có quy mô, đối tượng khách hàng và định hướng kinh doanh khác nhau. Việc chọn sai mô hình tính lương có thể khiến quỹ lương phình to nhưng hiệu suất lại đi lùi. Dưới đây là phân tích chuyên sâu về 3 cách trả lương Marker phổ biến nhất để bạn dễ dàng cân nhắc.
Mô hình 1: Lương cứng cao + Không hoa hồng dịch vụ
Ở mô hình này, chủ quán sẽ trả một mức lương cố định khá hậu hĩnh (ví dụ: 6.000.000đ - 7.000.000đ/tháng cho ca 8 tiếng) hoặc trả khoán theo giờ (20.000đ - 25.000đ/giờ). Thu nhập của Marker chỉ phụ thuộc vào số giờ làm và tiền Tip của khách, hoàn toàn không được trích % từ việc bán nước hay đồ ăn.
- Phù hợp với: Các quán bida cỏ quy mô nhỏ, bida bình dân khu vực ngoại ô mà lượng khách đa phần là sinh viên, thanh niên đến chỉ để đánh bi (rất ít sử dụng các dịch vụ F&B đắt tiền).
- Ưu điểm: Kế toán và chủ quán cực kỳ nhàn. Cuối tháng cứ lấy số giờ công nhân với mức lương cơ bản là ra tổng thu nhập, không mất thời gian cộng trừ sổ sách hoa hồng lắt nhắt. Chi phí quỹ lương được cố định, rất dễ để tính toán điểm hòa vốn.
- Nhược điểm lớn nhất: Marker sẽ làm việc với tâm lý "làm nhiều cũng không được thêm tiền". Họ chỉ làm đúng trách nhiệm lau bàn, xếp bi rồi đứng bấm điện thoại chờ hết giờ. Trải nghiệm của khách hàng trở nên đơn điệu và doanh thu phụ trợ của quán gần như dậm chân tại chỗ.
Lương cứng cao + Không hoa hồng dịch vụ
Mô hình 2: Lương cứng thấp (tối thiểu) + Hoa hồng rất cao trên doanh thu
Đây là cách làm mang tính "ép doanh số" rất mạnh. Lương cứng chỉ được trả ở mức hỗ trợ tiền xăng xe, tiền cơm (ví dụ: 2.500.000đ - 3.500.000đ/tháng). Bù lại, tỷ lệ trích hoa hồng trên mỗi hóa đơn đồ uống, thức ăn, combo trái cây hoặc tiền giờ (nếu có kèm bàn) là rất "khủng", có thể lên tới 10% - 15% giá trị bill.
- Phù hợp với: Các câu lạc bộ bida VIP, mô hình giải trí cao cấp kết hợp Lounge, có phòng Private - nơi khách hàng sẵn sàng chi tiêu mạnh tay cho xì gà, rượu ngoại, mồi nhậu đắt tiền.
- Ưu điểm: Biến mỗi Marker thành một "cỗ máy sales" thực thụ. Nhân viên sẽ cực kỳ năng nổ, liên tục chào mời, châm nước, lau gậy để làm hài lòng khách nhằm đẩy bill lên cao. Doanh thu bán chéo (Cross-selling) của quán có thể tăng đột biến gấp nhiều lần.
- Nhược điểm lớn nhất: Rất dễ làm hỏng văn hóa nội bộ và hình ảnh của quán. Các marker dễ nảy sinh tình trạng "ma cũ bắt nạt ma mới", tranh giành khách sộp, lờ đi các bàn nhỏ. Đặc biệt, việc chèo kéo khách gọi thêm đồ quá mức có thể gây phản cảm, khiến khách hàng bực bội và cạch mặt quán.
Lương cứng thấp (tối thiểu) + Hoa hồng rất cao trên doanh thu
Mô hình 3: Lương cứng cơ bản + Hoa hồng bán chéo + Thưởng đạt Target (Đề xuất)
Đây là mô hình linh hoạt, cân bằng và mang tính bền vững cao nhất, đang được các chuỗi bida lớn áp dụng thành công. Theo đó, thu nhập của Marker sẽ chia làm 3 cấu phần chính:
- Lương cứng cơ bản: Đảm bảo mức thu nhập sàn đủ sống (ví dụ: 4.500.000đ - 5.000.000đ) để nhân viên yên tâm gắn bó.
- Hoa hồng bán chéo (Cross-selling): Chiết khấu hợp lý và phân loại theo biên độ lợi nhuận của sản phẩm (Ví dụ: bán 1 chai nước ngọt được 1.000đ, bán combo Shisha/Trái cây được 5% giá trị).
- Thưởng ca/nhóm (Team Bonus): Nếu tổng doanh thu ca làm việc đạt mốc (Target) mà quán đề ra, toàn bộ nhân sự trong ca sẽ được chia một khoản thưởng nóng bằng tiền mặt.
Phù hợp với: Phần lớn các mô hình bida chuyên nghiệp hiện nay, từ tầm trung đến cao cấp, mong muốn xây dựng một đội ngũ nhân sự làm việc chuyên nghiệp, lâu dài.
Ưu điểm tuyệt đối: Nhân viên vừa có sự an tâm, vừa có động lực chủ động mời chào khách để tăng thu nhập. Đặc biệt, khoản "Thưởng nhóm" sẽ xóa bỏ hoàn toàn sự ích kỷ cá nhân. Mọi người sẽ tự động đôn đốc nhau làm việc, hỗ trợ đồng nghiệp dọn bàn nhanh, phục vụ tốt để đẩy nhanh tốc độ xoay vòng bàn, cùng nhau đạt Target cuối ca.
Lương cứng cơ bản + Hoa hồng bán chéo + Thưởng đạt Target
Công thức chia hoa hồng cho Marker bida giúp tăng x2 doanh thu dịch vụ
Để áp dụng thành công mô hình trả lương kết hợp hoa hồng, chủ quán tuyệt đối không được "chia tiền cảm tính" hay "chiết khấu cào bằng". Một công thức hoa hồng thông minh phải dựa trên biên lợi nhuận gộp (Gross Margin) của từng nhóm dịch vụ, vừa kích thích nhân viên bán hàng vừa đảm bảo lợi nhuận ròng cho quán.
Phân tầng chiết khấu F&B theo biên độ lợi nhuận
Nhiều chủ quán sai lầm khi ra chính sách "chiết khấu chung 5% cho mọi hóa đơn đồ uống/thức ăn". Thực tế, mỗi nhóm hàng có mức lãi khác nhau. Thuốc lá lãi rất mỏng, trong khi đồ pha chế hoặc combo trái cây lại siêu lợi nhuận. Hãy chia nhỏ công thức theo từng nhóm hàng để Marker biết tập trung mời khách món nào:
- Nhóm sản phẩm đóng chai (Nước ngọt, bia, bò húc...): Lợi nhuận trung bình, khách tự dùng là chính. Chủ quán nên áp dụng mức thưởng tiền mặt cố định (Flat rate). Ví dụ: Thưởng 1.000đ - 2.000đ cho mỗi chai đồ uống/lon bia được bán ra. Thưởng 5.000đ/bao thuốc lá.
- Nhóm pha chế & Đồ ăn (Cafe, nước ép, sinh tố, mỳ xào, khô gà): Biên lợi nhuận cực cao (thường từ 60 -70%). Chủ quán hãy mạnh tay chiết khấu 5% - 10% giá trị món ăn. Ví dụ: Đĩa mì xào bò 50.000đ, Marker được 5.000đ. Đĩa trái cây VIP 150.000đ, Marker bỏ túi ngay 15.000đ.
Với cơ chế này, thay vì chỉ mang ra một chai nước suối 10k (nhận 1.000đ), Marker sẽ chủ động khéo léo mời khách dùng combo Nước ép & Khô bò (giá trị 100k) để thu về 10.000đ hoa hồng. Chỉ với 10 bàn một ca, thu nhập của nhân viên và biên độ lợi nhuận của quán đều tăng vọt.
Phân tầng chiết khấu F&B theo biên độ lợi nhuận
Thưởng % tiền giờ
Khác với F&B, kinh doanh bida cốt lõi vẫn là bán "Thời gian giải trí". Doanh thu tiền giờ gần như là lợi nhuận tuyệt đối (vì chi phí khấu hao mặt bằng/bàn bida đã cố định). Việc giữ khách ngồi lâu tại bàn là nghệ thuật của Marker.
- Dành cho Marker kèm bàn/Đánh giao lưu: Tại các câu lạc bộ có dịch vụ marker đánh chung với khách (để khách vãng lai hoặc đi 1 mình không bị chán), hãy trích ngay 10% - 15% tổng tiền giờ của bàn đó cho Marker. Họ sẽ trổ hết tài nghệ, trò chuyện vui vẻ, vừa đánh vừa nhường để giữ khách chơi từ 1 tiếng thành 3 - 4 tiếng liên tục.
- Dành cho dịch vụ nâng cấp: Ngoài tiền giờ, các thao tác chuyên sâu như mời khách thay đầu cơ, đánh bóng bi, lơ sáp bảo dưỡng gậy cá nhân có thể trích thẳng 15% - 20% phí dịch vụ để kích thích Marker chăm sóc đồ nghề cho khách VIP một cách chu đáo nhất.
Thưởng % tiền giờ
Quỹ thưởng thi đua đạt mốc
Nếu chỉ dừng lại ở hoa hồng cá nhân, quán của bạn sẽ đối mặt với rủi ro nhân sự đố kỵ, ai cũng giành bưng đồ cho bàn lớn để lấy % và ngó lơ việc dọn dẹp vệ sinh chung. Để "vá" lỗ hổng này, quỹ thưởng đội nhóm (Team Bonus) là bắt buộc.
- Target theo ca (Mốc cố định): Việc đánh giá KPI nhân viên bida sẽ dựa trên các mốc doanh thu thiết lập sẵn. Ví dụ: Quán thường đạt 10 triệu/ca tối, bạn đặt mốc Target là 12 triệu. Nếu ca hôm đó vượt mốc 12 triệu, lập tức thưởng nóng 200.000đ chia đều cho toàn bộ ca làm (từ người lau bi đến bác bảo vệ dắt xe).
- Target lũy tiến (Vượt đỉnh): Vượt mốc 12 triệu thưởng 200.000đ; nhưng nếu đạt mốc 15 triệu thưởng hẳn 500.000đ.
Cơ chế này biến môi trường làm việc thành một trò chơi thi đua đồng đội (Gamification). Nhân viên sẽ tự nhìn vào hệ thống tính tiền, thấy ca làm đang ở mốc 11,5 triệu (chỉ thiếu 500k nữa là được thưởng nóng). Tự khắc thu ngân sẽ nhắc nhở Marker nhanh nhẹn dọn bàn, Marker chủ động ùa ra lấy lòng khách gọi thêm bia, bảo vệ nhiệt tình xếp xe để đón thêm khách mới. Quán của bạn sẽ vận hành trơn tru như một cỗ máy mà không cần chủ quán phải gào thét đôn đốc.
Quỹ thưởng thi đua đạt mốc
Giải pháp tính lương và hoa hồng tự động, minh bạch cho chủ quán
Có chính sách hay là một chuyện, nhưng cách thực thi lại là chuyện khác. Rất nhiều chủ quán áp dụng hoa hồng được vài tháng rồi "bỏ cuộc" vì cuối tháng việc cộng sổ tay quá vất vả. Mang sổ ra gạch xóa cộng trừ xem Marker A chạy được bao nhiêu bàn, bán được bao nhiêu ly cafe, Marker B bán được bao nhiêu gói thuốc rất dễ nhầm lẫn. Chỉ sai một vài nghìn lẻ cũng đủ làm nhân viên bất mãn.
Để giải quyết bài toán này, việc ứng dụng công nghệ là điều bắt buộc. Bằng cách sử dụng phần mềm quản lý bida chuyên nghiệp như POS365, mọi thao tác tính toán sẽ được tự động hóa hoàn toàn:
- Định danh người order ngay tại bàn: Khi Marker A dùng điện thoại ghi nhận khách gọi chai nước, phần mềm lập tức ghi nhận doanh số chai nước đó thuộc về Marker A. Không ai tranh công của ai.
- Tự động tính toán hoa hồng: Chủ quán cài đặt sẵn công thức chiết khấu (2.000đ/chai nước ngọt, 10% đĩa trái cây...) ngay trên hệ thống từ ban đầu.
- Chấm công ca làm chính xác: Kết hợp chấm công giờ vào/ra ca, tính hệ số lương ngày Lễ, Tết tự động.
- Báo cáo lương thưởng minh bạch: Cuối tháng, thay vì ôm sổ sách, chủ quán chỉ việc mở điện thoại xem báo cáo tổng hợp lương cứng cộng dồn hoa hồng của từng người, chốt số và chuyển khoản. Nhanh gọn, chính xác 100%, loại bỏ hoàn toàn tình trạng cãi vã.
📊 Tự động hóa tính lương, hoa hồng cho nhân viên quán bida cùng POS365! Không còn mất thời gian tính toán thủ công, POS365 hỗ trợ thống kê doanh thu theo từng nhân viên, ca làm và tự động tính hoa hồng, giúp chủ quán tiết kiệm thời gian, giảm nhầm lẫn và quản lý chi phí nhân sự hiệu quả hơn.
🎁 Đặc biệt, POS365 đang triển khai chương trình MIỄN PHÍ phần mềm quản lý bán hàng cùng ưu đãi Thuế số 0 đồng.
👉 Liên hệ Zalo hoặc Hotline để được tư vấn và dùng thử miễn phí.
POS365 miễn phí sử dụng trọn bộ phần mềm quản lý bida cùng Thuế số 0 đồng
Quy tắc ứng xử với "Tiền Tip" của khách
Ngoài tiền lương và hoa hồng từ quán, "Tiền Tip" từ khách hàng luôn là vấn đề nhạy cảm. Chủ quán cần đưa ra quy định nội bộ rõ ràng ngay từ ngày đầu nhân viên nhận việc:
- Tiền tip của ai người nấy nhận: Khuyến khích sự nỗ lực cá nhân, nhưng dễ gây so bì.
- Gộp chung quỹ Tip chia đều cho ca: Marker bàn VIP, thu ngân, pha chế, bảo vệ dắt xe đều được chia phần. Cách này tuy làm Marker hụt hẫng đôi chút nhưng tạo sự đoàn kết tập thể rất lớn, mọi mắt xích trong quán đều phục vụ khách vui vẻ vì biết mình cũng có phần.
Dù chọn cách nào, hãy đảm bảo tính minh bạch và công khai để nhân viên yên tâm công tác.
Quy tắc ứng xử với "Tiền Tip" của khách
Một chính sách lương thưởng rõ ràng, một cách tính hoa hồng rành mạch chính là "vũ khí" bí mật giúp chủ quán bida vừa giữ chân được nhân tài, vừa thúc đẩy doanh số dịch vụ tăng trưởng mạnh mẽ. Hãy biến nhân viên của bạn thành những đối tác bán hàng nhiệt huyết nhất.
